مشخصات : گياهى است از خانوادهء نعناع Labiatae ، علفى و چندساله به بلندى 70 - 40 سانتىمتر كه پوشيده از كرك پنبه‌اى و سفيد به نظر مىرسد . برگ‌هاى آن متقابل ، بيضى ، ناصاف ، دندانه‌دار و نوك تيز است . گل‌هاى آن كوچك و سفيد به‌طور گروهى از محل اتصال برگها به ساقه در قسمت بالاى ساقه ظاهر مىشوند . برگها و شاخه‌ها تلخ است . اين گياه به‌طور خودرو در اراضى متروكه ، گودال‌ها ، خرابه‌ها ، كنار جاده‌ها و در مناطق مختلف اروپا و شمال افريقا و آسيا مىرويد . در ايران در اطراف تهران ، كرج ، دامنه‌هاى البرز - در گرگان در گنبد قابوس ، بندر گز - مازندران در جنوب آمل ، بابلسر ، سارى ، بين كجور و زانوس ، درّه چالوس ، هزارچم ، سراب‌رود - گيلان در ايسپيلى ييلاق و لاهيجان - جنوب و جنوب غربى ايران در اراك ، تفرش - كرمان در كوه سيرج - سمنان بين بشم و سرخه - خراسان بين مشهد و قوچان در ارتفاعات 1300 - 1000 مترى بين بجنورد ، مراوه‌تپه ، شريف‌آباد و تقريبا در تمام مناطق كشور ديده مىشود . طبيعت آن : خيلى خشك و گرم است . تركيب شيميايى : اسانس روغنى فرار - يك استرول - يك سسكىترپن - مادهء عامل تلخ ماروبين . خواص درمانى : 1 - چهل تا پنجاه گرم از سرشاخه‌هاى گلدار و خشك آن را در يك ليتر آب جوش پانزده دقيقه دم كنيد و هر صبح و ظهر و شب يك فنجان از آب صاف‌كردهء آن را بنوشيد . تونيك و مدرّ و بادشكن است ، سينه را نرم مىكند و داروى مفيدى براى سرماخوردگى و سرفه و ناراحتىهاى ريوى است . بازكنندهء گرفتگىهاى كبد و طحال است ، اثر ضدّ سمّ دارد . 2 - سى گرم عصارهء تازهء آن را با عسل يا شير مخلوط كنيد و آن مقدار را در طول روز به مرور بخوريد . كمك زيادى به التيام قروح و جراحت‌هاى سينه و ريه و اخراج اخلاط مىكند ، مقوى و اشتها آور است ، براى سل ريوى بسيار نافع مىباشد . 3 - آن را در آب يا روغن زيتون بجوشانيد و از آن به صورت كمپرس در محل زهار مرد يا زن به كار ببريد . براى رفع دردهاى مثانه و رفع قطره‌قطره ادار كردن و بىنظمى و كمى ادرار نافع است ، در موارد وجود سنگ در دستگاه دفع ادرار و رفع انسداد مجارى كبد و طحال مفيد است . 4 - ضماد له‌شدهء تازهء آن در محل گازگرفتگى سگ هار براى التيام زخم و جراحت آن نافع است . 5 - اگر چند قطره از عصارهء تازهء آن را بگيريد و در گوش بريزيد . براى پاك كردن چرك و مواد زايد داخل گوش و بازكردن منافذ و بر طرف كردن درد آن نافع است . 6 - عصارهء آن را در چشم بكشيد زردى چشم كه از يرقان باشد را مرتفع مىسازد . تذكر : براى كليه و مثانه مضر است ، زنان باردار و مادران شيرده بهتر است از خوردن آن پرهيز كنند ، به علت اينكه ايجاد بىنظمى در ضربان قلب مىنمايد اشخاصى كه داراى ناراحتى قلبى هستند بايد از